kolorimetre nedir
Renk, bir ışık kaynağı ile bir yüzeyin ve bir gözlemcinin birlikte ürettiği bir algıdır; kolorimetre bu üçünü sabit standartlarla değiştirir ve renk sayılar olarak yazılabilir. Rengi bir spesifikasyon yapan şey budur: hedef koordinat olarak, tolerans bir fark olarak kararlaştırılır ve sonrasında numune ya bu sınırın içindedir ya da değildir; buna kimin baktığı veya hangi lamba altında baktığı fark etmez.
Cihaz numuneyi tanımlı bir şekilde aydınlatır, yüzeyden dönen ışığı bir filtre takımı veya ayırıcı bir eleman üzerinden ölçer ve koordinatları standart bir renk uzayında buradan hesaplar. İki aile optiğiyle ayrışır. Filtreli cihaz genellikle 45 derece geometrisi üzerine kuruludur: açıdan aydınlatır, başka bir açıdan izler ve yüzeyi yanında duran bir gözlemcinin okuduğu gibi okur. Spektral cihaz ise dalga boyu aralığı boyunca ölçer ve aynı koordinatları spektrumdan hesaplar; bu da veriden fazlasını yapmasını sağlar.
Çoğu spesifikasyonu belirleyen fark aile değil geometridir, özellikle de yüzey parlamasının ölçüme dahil edilip edilmediği. Küre ya da entegre eden geometri, hem yansıma yönündeki ışığı hem de yüzeyin saçtığı ışığı topladığı için numune parlaması rengin bir parçasıymış gibi ölçülür. 45 derece geometrisi ise yansıma bileşenini tasarım gereği dışarıda bırakır. Aynı boya iki düzenle ölçüldüğünde farklı sayılar verir ve ikisi de yanlış değildir.
kolorimetre nasıl ölçer
Ölçüm kaynak ışığı ve gözlemciyle başlar. Bir renk yalnızca bir ışık kaynağına göre tanımlı olduğundan cihaz ya bir kaynak barındırır ya da bir kaynağı varsayar; insan yanıtının yerine de standart gözlemci işlevi geçer. İkisi de cihazın bir özelliği değil, uluslararası komitede kararlaştırılmış geleneklerdir; bunlarsız aktarılan bir okuma yeniden üretilemez.
Cihaz, ölçülen yansıtma değerinden bir renk uzayında koordinatlar hesaplar; bu koordinatlar numuneyi bir açıklık ile iki kromatik bileşen olarak tarif eder. Numune ile referans arasındaki fark da bu uzayda bir uzaklıktır ve tek bir sayıyla ifade edilir. Uzaklığı hesaplayan formül önemlidir, çünkü formüller bileşenleri farklı ağırlıklandırır ve bir numune çifti uygulanan forma göre toleransın iki ayrı tarafında durabilir.
Tekrarlanabilirlik ile iki cihazın uyuşması iki farklı değerdir ve çoğu kez tek değer gibi aktarılır. Tekrarlanabilirlik, aynı cihazda aynı numuneden alınan okumaların dağılımıdır ve cihazın algılayabileceği en küçük değişimi belirler. İki cihaz arasındaki uyuşma daha kötüdür, çünkü ayrı kalibrasyonlarına, geometrilerine ve spektral yanıtlarına bağlıdır. İki cihazın her biri bir birimin küçük bir kesrine kadar tekrarlanabilir olabilir ve yine de uygulanan toleranstan fazla uyuşmayabilir.
Konfigürasyon seçenekleri
Spesifikasyonun çoğu, doğruluk sınıfından değil bu kararlardan belirlenir. Her biri bir sonrakini kısıtlar, bu nedenle sırayla netleştirilirler.
| Konfigürasyon | Belirlenecek seçenekler | Neyi gerçekten belirliyor |
| Ölçüm geometrisi | Düz görüşle 45 derece aydınlatma veya yansıma bileşenini içine alan küre | Parlaklığın rengin bir parçası olup olmadığını belirler. Dokulu, tanecikli veya parlaklığı değişen bir yüzey her iki düzende de farklı davranır; seçim numuneye ve toleransa uymak zorundadır. |
| Açıklık çapı | Küçük veya büyük ölçüm alanı ve birden fazla alan olup olmadığı | Küçük bir ayrıntının çevresinden hiçbir şey almadan ölçülüp ölçülemeyeceğini, dokulu bir numunenin temsil edecek kadar geniş bir alanda ortalamasının alınıp alınmadığını belirler. |
| Renk uzayı ve fark formülü | Bildirilen koordinatlar ile numune ve referans arasındaki farkı hesaplamak için kullanılan formül | Aktarılan toleransın yazıldığı temele göre mi değerlendirildiğini belirler. Aynı numune çifti bir formülle kabul, başka bir formülle ret olabilir. |
| Kaynak ışığı ve gözlemci | Hesaplamada varsayılan ışık kaynağı ve uygulanan standart gözlemci işlevi | Bir noktada alınan okumanın başka bir noktada alınanla karşılaştırılıp karşılaştırılamayacağını belirler. Ortak bir gelenek yoksa sayılar hiç karşılaştırılamaz. |
| Tekrarlanabilirlik | Aynı numunede yinelenen okumaların dağılımı ve hangi koşullar altında belirtildiği | Cihazın algılayacağına güvenilirlebilecek en küçük farkı belirler; bu farkın, gözetmek için kullanıldığı toleranstan rahatça küçük olması gerekir. |
| Kaydedilen veri ve kütüphane | Cihazda saklanan referanslar, ölçülen numunelerin renk kütüphanesi veya bir telefon ya da bilgisayar bağlantısı | Kararın makine başında verilebilip verilemeyeceğini ve sonrasında bir kaydının kalıp kalmayacağını belirler. Kaydedilmemiş bir tolerans savunulamaz. |
| Kalibrasyon düzeni | Cihazı sıfırlamak için kullanılan beyaz referans ve ne sıklıkta uygulandığı | Okumaların bir vardiya boyunca ve cihazlar arasında karşılaştırılabilir kalıp kalmadığını belirler. Bir renk programını dürüst tutan uygulama, ekranın çözünürlüğünden çok budur. |
Geometri ilk karardır, çünkü sayının ne anlama geldiğini o belirler. Geri kalan her şey, o sayının ne kadar kesin yinelendiğini inceltir.
kolorimetre nasıl seçilir
| Karar | Neye göre belirlenir | Ne sorulmalı |
|---|
| Ölçülen yüzey | Düz ve tek düzenli mi, yoksa dokulu, tanecikli ve parlak mı | Doku ile parlaklık geometriyi ve açıklığı birlikte belirler. Yönlü bir yüzeyi olan numune, onu yanlış açıdan yakalayan değil ortalamasını alan düzeni ister. |
| Değerlendirilecek alanın büyüklüğü | Geniş bir panel veya küçük bir baskı ayrıntısı | Açıklık çapı, cihazın ayrıntının kendisini mi yoksa ayrıntıyla yanındakilerin ortalamasını mı ölçtüğünü belirler. |
| Toleransı kim belirliyor | Bir müşteri spesifikasyonu veya üretenin seçtiği bir değer | Bir fark birimiyle aktarılan tolerans, formül ve geometri de yanında olduğu sürece anlam taşır; onlarsız tolerans spesifikasyon değildir. |
| Sürecin tutabileceği pay | Geniş bir tolerans veya cihazın tekrarlanabilirliğine yakın bir tolerans | Tolerans dar olduğunda sınırlayıcı olan doğruluk değil, cihazın tekrarlanabilirliği ve kalibrasyon uygulaması olur. |
| Kararın hatta mı verildiği | Makine başında bir karar veya laboratuvara gönderilen bir numune | Taşınabilir cihaz kararı çalışmanın yapıldığı yere taşır ve içinde ekran, pil ömrü ile bir tolerans kontrolü ister. |
| Renklerin saklanıp saklanmayacağı | Bir iki referans veya onaylanmış renklerin kütüphanesi | Kütüphane, fiziksel numune kaybolduğunda ya da solduğunda standardı yeniden üretilebilir kılar; bir renk programının bozulmasının olağan nedeni budur. |
| Okumanın raporlanıp raporlanmayacağı | Ürün takip kartına işlenen kabul veya ret ya da bir sisteme aktarılan veri | Dışa aktarma yolu cihazla birlikte spesifikasyonu yazılır, çünkü elle yeniden yazılması gereken bir ölçüm sonunda yanlış yazılır. |
Bunlardan herhangi biri hâlâ belirsizse bilinenleri gönderin. Bir görev tanımı üzerinden teklif verilebilir; boşluklar doldukça teklif netleştirilir.
En yakın alternatifler
Bunlar, kolorimetre için bir talebin genellikle çıktığı tipler ve seçimin gerçekten belirlendiği noktadır.
| En yakın alternatif | Onu bir kolorimetreden ayıran nedir |
| Spektrofotometreler | Numunenin bir dalga boyu aralığı boyunca ne kadar ışık soğurduğunu veya ilettiğini ölçerek içindekini belirler; bir kolorimetre ise bir yüzeyin rengini bir referansa karşı ölçer. İkisi aynı optik tezgahı paylaşır ve farklı soruları yanıtlar; bir konsantrasyon istendiğinde kimyasal bir standarda karşı kalibre edilen cihaz spektrofotometredir. |
| TOC analizörleri | Bir su numunesindeki toplam organik karbonu, numuneyi oksitleyip ortaya çıkan sonucu ölçerek bildirir; bu, içeriğe yönelik yıkıcı bir belirleme, görünüşün değerlendirmesi değildir. |
| Su kalitesi analizörleri | Bir suyun durumunu birkaç yöntemle birden bildirir. Renk bu yöntemlerden biri olduğunda genellikle bir yüzeyin görünüşü olarak değil bir hücrede absorbans olarak ölçülür; rengin bu iki anlamı birbirine taşınmamalıdır. |
| Partikül boyut analizörleri | Bir renk yerine boyut dağılımı bildirir. Toz halindeki bir numune iki cihazla da ölçülür ve iki sonuç aynı tozun farklı özelliklerini tarif eder. |
| Kaplama kalınlığı ölçerleri | Kaplamanın ne kadar kalın olduğunu manyetik veya eddy akımı yöntemiyle ölçer. Renk ile film kalınlığı, bir boya ya da kaplama spesifikasyonunun genellikle birlikte yazdığı iki değerdir ve her biri kendi cihazını gerektirir. |
Önce netleştirilmesi gereken sınır, sayının ne için olduğudur: bir yüzeyin görünüşü mü, yoksa bir sıvıdaki maddenin konsantrasyonu mu. İkisine de renk ölçümü denir ve birbirinin yerine geçmezler.
Talebe neler dahil edilmeli
Talep bunları içeriyorsa, ilk yanıt bir dizi soru yerine bir teklif olabilir. Bir değer bilinmiyorsa, görev tanımını gönderin; bunun ne anlama geldiğini teyit ederiz.
- Ölçülecek yüzey; dokulu, parlak veya tanecikli olup olmadığı dahil
- Değerlendirilmesi gereken alanın büyüklüğü ve dolayısıyla gereken açıklık
- Uygulanacak tolerans ile hangi renk uzayı ve fark formülüyle yazıldığı
- Spesifikasyonun varsaydığı kaynak ışığı ve gözlemci gelenekleri
- Taşınabilir bir cihaz mı yoksa sabit bir yerde tezgah cihazı mı istendiği
- Bir referansın ya da referans kütüphanesinin saklanıp geri çağrılması gerekip gerekmediği
- Okumaların dışa aktarılıp aktarılmayacağı ve hangi sisteme
- Gözetilen toleransa göre sürecin gerektirdiği tekrarlanabilirlik
- Miktar, varış limanı ve istenen teslim tarihi
