- Model
- TH100 / TH110 / TH120 / TH140
- Hardheidsschalen
- HL, HB, HRC, HRB, HRA, HV en HS, op het instrument omgerekend
- Meetbereik
- 170 tot 960 HLD, 17,9 tot 69,5 HRC, 19 tot 683 HB, 80 tot 1042 HV, 30,6 tot 102,6 HS
- Stuitapparaat
- D-type standaard meegeleverd; DC, DL, D+15, C, G en E naar keuze leverbaar
- Meetrichting
- 360°, waaronder recht omlaag, omhoog en onder een hoek
- Ingebouwde materialen
- Staal en gietstaal, gelegeerd gereedschapsstaal, roestvrij staal, grijs en nodulair gietijzer, gegoten aluminiumlegering, messing, brons, zuiver koper en smeedstaal
- Display
- 128 × 64 dotmatrix-LCD op het standaardmodel; kleurenscherm op één uitvoering
- Interface
- USB voor gegevensoverdracht, met overdracht naar een microprinter op de uitvoeringen die er een hebben
- Opslag
- 600 meetgroepen op het standaardmodel, afhankelijk van de uitvoering minimaal 100 en maximaal 600
- Voeding
- Twee AA-cellen op het standaardmodel, goed voor ongeveer 100 uur gebruik; oplaadbare cellen op de uitvoeringen met printer en metalen behuizing
Een Leeb-hardheidstester wordt gekocht voor een probleem dat een toestel op de werkbank niet kan oplossen: het werkstuk zit al op de machine, in de constructie of op locatie, en kan niet naar een hardheidstester worden gebracht. De methode lost dat op door een klein stuitlichaam tegen het oppervlak te slaan en af te lezen hoe ver het terugstuit, wat een seconde kost, geen voorbereiding vraagt behalve een schoon plekje, en een indruk achterlaat van enkele tientallen micrometers.
Wat het kost is een meting waarvan de geldigheid afhangt van het werkstuk in plaats van van het instrument, en dat is het thema van alles hieronder.
Wat het instrument is
Een stuitapparaat en een handbediende behuizing. Het stuitapparaat bevat een veerbelast stuitlichaam met een harde bolvormige punt; wanneer dat tegen het oppervlak wordt losgelaten, slaat de punt en stuit het lichaam terug, en een meetspoel in het apparaat meet de tijd van zowel de botsing als de terugstuit. De behuizing van het instrument bevat de elektronica, het display, het toetsenblok, de opslag en de interface, en dat is het deel dat binnen dit gamma verandert.
Het stuitapparaat is verwisselbaar, en dat is wat één instrument een zeer breed scala aan werk laat dekken. Het standaard meegeleverde D-type is het apparaat voor algemene oppervlakken. De andere worden gekocht voor geometrie of materiaal die het D-type niet aankan, en elk draagt zijn eigen monstereisen en zijn eigen omrekeningstabellen.
De schalen en wat ze betekenen
De meting is een Leeb-waarde, geschreven als HLD voor het D-apparaat, en het instrument rekent die om naar de schalen Brinell, Vickers, Rockwell en Shore, zodat het getal op de tekening direct kan worden getoond. Zeven schalen zijn uit één aflezing beschikbaar, en de omrekening is rekenwerk binnen het instrument in plaats van een meting van de andere schaal.
Dat onderscheid is van belang wanneer een specificatie streng is. Een omgerekende waarde draagt de onzekerheid van de omrekening bovenop de onzekerheid van de meting, dus een omgerekend getal is een goed hulpmiddel voor inkomende controle en sortering en een minder goede basis voor arbitrage dan een directe meting op de werkbank. De bereiken die het materiaal geeft zijn breed - 170 tot 960 HLD, 19 tot 683 HB, 80 tot 1042 HV - en elke materiaalgroep heeft zijn eigen smallere band, en die geldt in werkelijkheid wanneer een specifiek werkstuk wordt gemeten.
Een geldig getal aflezen
Drie voorwaarden bepalen of een Leeb-aflezing iets betekent.
De eerste is de massa en de stijfheid van het werkstuk. De botsing brengt een kleine hoeveelheid energie in het werkstuk, en als het werkstuk licht of slecht ondersteund is, verplaatst die energie het werkstuk in plaats van terug te keren in de terugstuit. Het materiaal geeft per apparaat een minimum monstermassa in drie niveaus, van direct meetbaar, via ondersteuning nodig, tot een vaste koppeling nodig, samen met een minimale dikte per apparaat. Die getallen zijn de praktische waarborg, en ze worden tegen het werkstuk gecontroleerd voordat het instrument wordt gekozen.
De tweede is het oppervlak. Elk apparaat heeft een eis aan de gemiddelde ruwheid, van Ra 0,4 µm voor het C-apparaat tot Ra 6,3 µm voor het G-apparaat, en een oppervlak dat ruwer is dan dat geeft een aflezing van het oppervlak evenzeer als van het materiaal. Het meetpunt wordt gewoonlijk schoongemaakt en op een ruw werkstuk vlak geslepen of gevijld.
De derde is de stand en de correctie die daaruit volgt. Het bereik wordt beschreven als 360°, wat betekent dat het apparaat in elke richting kan worden gebruikt, maar een aflezing recht omhoog en een recht omlaag beginnen niet vanuit dezelfde energietoestand, en het instrument past een richtingsinstelling toe. De richting correct kiezen hoort bij het uitvoeren van de meting, niet bij een optionele verfijning.
Kiezen binnen het gamma
Het gamma loopt van een pentype-instrument aan de ene kant tot instrumenten met dubbel display en metalen behuizing met een ingebouwde printer aan de andere, en de keuze daartussen gaat over waar het verslag wordt gemaakt en niet over de meting.
Het pentype is de uitvoering voor een oppervlak dat de grotere behuizing niet kan bereiken, en het houdt de minste gegevens vast. Het standaardmodel is het instrument voor algemeen gebruik met de grootste opslag en de eenvoudigste interface. De uitvoering met kleurenscherm toont alle zeven schalen samen en print via Bluetooth. De uitvoeringen met een ingebouwde thermische printer produceren een volledig meetverslag op de meetplaats, met vermelding van het model, het serienummer, de datum en het tijdstip, het sensortype, het materiaal, de meetrichting, elke afzonderlijke aflezing, het gemiddelde en de uitersten - en dat is de vorm die wordt gekozen wanneer een serieregistratie moet worden ondertekend op de plaats waar het werk gebeurt in plaats van op kantoor.
Meetbeperkingen en selectieoverwegingen
Het materiaal signaleert twee tegenstrijdigheden in zijn eigen specificatie en beide worden hier overgenomen in plaats van opgelost.
De nauwkeurigheid verschilt binnen dezelfde modelaanduiding: het standaardmodel wordt opgegeven als HRC ±1,0 en HLD ±6,0, terwijl de uitvoeringen met kleurenscherm, printer, metalen behuizing en dubbel display worden opgegeven als HRC ±0,8 en HLD ±6,0. De opslagcapaciteit varieert van 100 tot 600 groepen over het gamma. De interface wordt in de specificatie als USB beschreven, terwijl de accessoirelijst een RS232-kabel noemt, en het kalibratieblok staat als standaard vermeld terwijl het materiaal ook opmerkt dat sommige uitvoeringen zonder een worden geleverd.
Geen van deze is een gebrek; het zijn de normale gevolgen van een gamma dat in promotiemateriaal wordt beschreven in plaats van in een datasheet, en ze worden opgesomd zodat een offerte ze kan vastleggen in plaats van ze aan te nemen.
De beperking die bij de methode hoort en niet bij dit gamma, is het herhalen waard. Een omgerekend hardheidsgetal is geen meting op de werkbank, en waar een specificatie een bankmethode of een eigen geldende norm noemt, is de draagbare aflezing een sorteermaat en niet de registratie. Dat is een vraag over de specificatie, en die wordt beantwoord voordat het instrument wordt gekozen.
Bestellen
De punten die het antwoord bepalen zijn het materiaal en zijn kwaliteit; het kleinste en dunste werkstuk dat moet worden gemeten, met een aanwijzing of het kan worden ondersteund; of het werkstuk überhaupt naar een werkbank kan worden gebracht; de oppervlaktegesteldheid die op het meetpunt kan worden bereikt; de hardheidsschaal die de specificatie noemt; of een afgedrukt of geëxporteerd verslag nodig is en waar dat moet worden gemaakt; of meer dan een stuitapparaat nodig is, en voor welke geometrie of welk materiaal elk dient; en het aantal werkstukken dat per dienst moet worden geïnspecteerd. De uitvoering uitdrukkelijk vermelden is noodzakelijk, omdat de aanduiding TH110 in dit gamma vijf configuraties dekt. Hoeveelheid, bestemmingshaven en gewenste leverdatum maken de aanvraag compleet.
Elke onderstaande waarde komt uit de brondocumentatie. Waar een parameter niet in het beschikbare materiaal staat, wordt deze gemarkeerd als gegevens vereist in plaats van geschat.